جزوه آموزشی شجره طیبه صالحین ویژه سرگروها پایگاه امام محمّد باقرعلیه السلام
السلام دست یافتند، پس از آن باورمندی نهایی حاصل از این شناخت و معرفت، افراد را به حرکت وا میدارد و به تبع آن، جوانههای ابتدایی این تغییر رویکرد مهم از دل زمین سر میزند. بر این اساس، همانگونه که ذکر شد برای این کار، تلاش برای تغییر رویکرد در تشکلهای فرهنگی دینی از غلبه گرایشات غیر تربیتی و اصلاحی به تربیت و اصلاح و با هدف ایجاد یا تغییر رفتار در مخاطبان، همواره گام نخست و اساسی در جریان احیاء مساجد یا همان جریان صالحین میباشد. البته با اتخاذ نگاه تربیتی به این کار، نه تنها سرگروه حلقه صالحین، نقش مربی دارد، بلکه پس از این خادم مسجد، اعضاء هیئت امناء، امام جماعت و نمازگزاران بزرگسال و مسن هم برای جوانان، نوجوانان و کودکان مسجدی در عمل به ایفای نقش مربی گری میپردازند و خواسته یا ناخواسته الگوهای رفتاری سایرین خواهند بود. پس بر این اساس وقتی قرار شد در یک مسجد و پایگاه، رویکرد تربیتی تبدیل به رویکرد غالب در آنجا شود، متولیان امر دیگر بجای برنامههای خشک، بیروح، تکراری، کلیشهای و صرفا دارای اهدافی از انواع اهداف مناسکی سنتی و شعائری پس از آن، به تبدیل مسجد و پایگاه به کانون تربیت، رشد، اصلاح و تعالی میاندیشند و از همین روست که جهت گیری رفتار خادم را نیز به این سمت و سو سوق خواهند داد. به هر حال برای آنکه این تغییر رویکرد اساسی و مهم، به تربیت و پرورش در مساجد کشور نهادینه شود حتما لازم است که ابتدا نوع نگاه، زاویه دید و عینک افراد موثر و کلیدی جبهه فرهنگی کشور، در این رابطه، اصلاح و تعمیر شود به گونهای که این افراد، پس از آن به نگاهی تازه و درست، پیرامون این موضوع مهم دست یابند. همچنین، نکته حائز اهمیت دیگر در این خصوص، بررسی عواملی است که به این تغییر رویکرد و جابجا شدن زاویه دید افراد، نسبت به موضوع کمک خواهد کرد. بعنوان مثال، نخست باید در این جبهه، کسانی تربیت شوند که خود را وقف کار فرهنگی کرده و به تکلیف خویش برای زمینهسازی ظهور امام عصر (عج) با تمام وجود معتقد باشند، کسانی که احیاء هر مسجد و پایگاه را به ثابه تشکیل یک هسته مقاومت در یاری کردن حجت خدا بر روی زمین بدانند. و مگر نه این است که به تعبیر جلال آل احمد: " ... و تا ساعت ظهور ولی جداً فرا برسد، مهم برای ما این است که هستههای مقاومت را زنده نگه داریم چرا که در آخر کار، حتی یک نفر میتواند سرنوشت این ترازو را عوض کند به این طرف یا آن طرف، به این ور سکه یا آن ور سکه. " به دیگر سخن آنکه حتما باید افرادی در این جبهه فعال شوند که یقین داشته باشند، اکنون ماموریت رساندن قطار ظهور به ایستگاه آخر، بر دوش ملت ایران نهاده شده است و چون اینگونه است پس در این راه، هرگز زیبنده نیست که این قطار، حتی برای یک لحظه، خالی و بیسرنشین به سمت ایستگاه آخر حرکت کند و اینک هر کدام از ما، مامور پر کردن یک کوپه از قطار انتظار در مسیر حرکت به جلو و تا روز ظهور منجی (عجل الله تعالی فرجه) هستیم. 3- تغییر رویکرد لازمه طرح صالحین منشاء پیدایش جریان مسجدی در اهواز، در اولین لایههای زیربنایی آن، بیش از همه مبتنی بر همان تغییر رویکرد اساسی و مهم، از نظامی گری در جنگ سخت، به رزمندگی و مجاهدت از نوعی دیگر و متناسب با نیاز جبهه جنگ نرم بوده است. تغییر رویکرد لازمه اجرای طرح صالحین در مسجد آنچه برای فعال شدن مساجد در تمام شهرهای کشور و نیز الگو گرفتن از مدلهای موفق این حرکت، حایز اهمیت اساسی است اعتقاد به ضرورت تغییر رویکرد از تجهیزات محوری و امکانات مداری به تربیت محوری و مربی مداری است. شجره طیبه صالحین به خودی خود اتفاق بزرگی نیست صالحین، در وهلهی نخست، به خودی خود اتفاق بزرگی نیست بلکه بستر تحقق یک تحول عظیم و ارزشمند در آینده میباشد چنانکه در واقع، همراه شدن دهها هزار فعال فرهنگی کشور با این جریان و نیز تلاش برای تربیت نسل جوان و نوجوان در این حرکت بخودی خود تحول بزرگی است که میتوان از آن بعنوان اصلیترین ماموریت دورهی انتظار، به منظور تعجیل در ظهور امام عصر (عجل الله تعالی فرجه) نام برد و یاد کرد. به هر حال در این باره، همانگونه که پیشتر گفتیم، منشاء پیدایش جریان مسجدی در اهواز، در اولین لایههای زیربنایی آن، بیش از همه مبتنی بر همان تغییر رویکرد اساسی و مهم، از نظامی گری در جنگ سخت، به رزمندگی و مجاهدت از نوعی دیگر و متناسب با نیاز جبهه جنگ نرم بوده است. اولین گام ضرورری برای موفقیت طرح شجره طیبه صالحین که بنابراین، اولین گام ضرورری برای موفقیت صالحین در هر شهر و دیار، حتما باید معطوف به همان هدف مذکور، یعنی تغییر رویکرد غیر تربیتی به تربیت باشد. البته برای کار، متولیان امر، در هر شهر و محله و روستایی که هستند باید اول به ترویج و تبلیغ این اندیشه بپردازند و پس از آن تلاش کنند تا گروههای دغدغه مند و دارای رسالت اساسی، در این جبهه جدید، تکثیر شوند و به لحاظ عددی و کمی افزای یابند. به دیگر سخن آنکه، برای تبدیل پروسه فعالسازی مساجد شیعه در سایر شهرهای کشور، به یک جریان فرهنگی غالب، ابتدا باید همکارانی همفکر و رزمندگانی مجاهد و نستوه، مناسب این جبهه تربیت کرد. کسانی که حاضر باشند خود را وقف کار فرهنگی نمایند. طلاب، دانشجویان و روحانیون در واقع وقفی، مهرههای کلیدی و اثر گذاری که حاضر باشند خود را وقف کار فرهنگی در جبهه مقابله با جنگ نرم دشمن نمایند. تقویت تشکلهای همسو با طرح صالحین در ادامه پس از این مرحله همچنین افراد باید به تقویت تشکلهای همسو در این خصوص بپردازند، علاوه بر آنکه در این راه برخی فاکتورهای مهم و اساسی همچون: بسترسازی مناسب به منظور تبادل تجربیات موفق، احساس مسئولیت و تعهد نسبت به سرنوشت سایر مساجد، اتخاذ نگاه جبههای به کل جریان کار و نیز تقویت انگیزههای مثبت و پر انرژی، از دیگر مولفههای اساسی ایت تغییر رویکرد، در جریان احیاء مساجد در آخرالزمان یا همان جریان صالحین در کشور میباشد. بر این اساس، کسانی که در این راه مجاهدت میکنند باید تلاش نمایند تا با صبر و استقامت کم نظیر خود حتی الامکان در رفع موانع کوشا باشند و در این راه هر مانع و مشکل را به مثابهی یک علامت سئوال بدانند که قطعا راه حل و جوابی خاص دارد و بدون شک، اگر مسیر درست را طی کنند حتما خواهند توانست آن مانع و مشکل را از پیش رو بردارند. بنابراین، اگر اهوازیها 20 سال پیش حرکتی را شروع کردند که اکنون بطور نسبی موفق بوده است، حال هر چند ما انتظار نداریم که دیگران هم، مسیر 20 ساله آنان را یک شبه طی کنند، اما باید توجه داشت که همواره طی هزار فرسنگ را صعب العبور نیز در وهله نخست، منوط به برداشتن گام اول میباشد که ما نیز باید اول همین گام را بر داریم و مهمتر از آن، این که باید سعی کنیم که همین گام اول را نیز درست برداریم، باشد که امیدوار رسیدن به هدف باشیم. بر این اساس، توصیه و تاکید به اجرای صالحین، در واقع به منزله ترغیب به حرکت و تلاش در این عرصه خطیر و حیاتی و نیز تذکر و یادآوری مداوم نسبت به اهمیت انجام ماموریت بزرگی است که آنک، پرده نشین غیب، یوسف فاطمه (سلام الله علیها) هم، نتیجه و ثمره این کار عظیم را، چشم به راه است و انتظار میکشد. 4- تعداد اعضای حلقههای طرح شجره طیبه صالحین اعضای حلقههای تربیتی صالحین معمولا 15 تا 20 نفرند که در موارد استثناء میتواند کمتر یا بیشتر از این تعداد هم باشد. مثلا به 25 نفر برسد و یا 9 نفر باشد. استاندارد عددی 15 تا 20 نفر، از این رو در سیر تربیتی صالحین لحاظ شده است که ... دلایل تعیین حد برای تعداد اعضای حلقههای طرح صالحین استاندارد عددی 15 تا 20 نفر، از این رو در سیر تربیتی صالحین لحاظ شده است که تشکیل گروه و حلقه تربیتی با کمتر از 15 نفر عضو، برای یک گروه صالحین، که قرار است حداقل یک سال با یک مربی (سر گروه) مراتب رشد و کمال را طی کنند احتمال دارد به دلیل عدم ثبات نیروها، جا به جایی و تغییر محل سکونت اعضاء و یا هر از گاهی به دلیل غیبت چند نفر از آنان در جلسات، لطمه خورده و به لحاظ کیفی آسیب ببیند. بعنوان مثال، در حلقهای که 10 تا 12 نفر عضو وجود دارد، اگر فرض کنیم سه یا چهار نفر از آنها غایب باشند بدون شک شر و حال لازم و رغبت انگیزی مناسب در طرح طرفینی مباحث ایجاد نخواهد شد. همچنین دلیل تعیین حد نصاب اعضاء در یک حلقه تربیتی به تعداد 20 تا 25 نفر نیز آن است که چون شاه بیت تربیت در حلقههای صالحین، در واقع همان تاثیر شگرف برقراری رابطه عمیق عاطفی ناصحانه، بین مربی (سرگروه) و متربی است، پس بر این اساس طبیعی به نظر میرسد که در این میان، تذکرات و توصیههای فردی مربی به اعضاء گروه، و نیز تشویق و تنبیه متربیان توسط مربی در مواقع لازم در کنار پایه ریزی ارتباط موثر با والدین و برقراری رابطه دوستانه هدایت گر و خیرخواهانه در فضایی غیر رسمی و صمیمی، همه و همه جزء رموز اصلی موفقیت مربیان و سرگروههای حلقههای تربیتی صالحین میباشند که این مهم، با عضویت بیشتر از 20 یا 25 نفر در یک حلقه، کبه طور قطع و یقین صورت نخواهد پذیرفت. علاوه بر این، اعضای حلقههای تربیتی صالحین، حتما میبایست هم سطح، هم سن و همدل باشند که در این خصوص بعدها به تفصیل سخن خواهیم گفت. 5- دلایل نشستن حلقهای در طرح صالحین پیشینه تاریخی اجرای شجره طیبه صالحین، یا همان تشکیل حلقههای تربیتی معرفتی در مسجد، بیش از همه به صدر اسلام در مسجد النبی، مسجد قبا و سایر مساجد مکه و مدینه بر میگردد.ذ چنانچه روش تربیتی و معرفت افزایی در جریان صالحین نیز به تمام و کمال، به مشی عملی اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) و سیره اولیاء خدا و بزرگان دین بر میگردد. نظام واره شکلی صالحین، نشستن حلقهای افراد را در جلسات به چند دلیل مورد تاکید قرار داده است: 1) اول آنکه در نظام حلقهای برای هیچ کس، صدر و ذیل و بالا و پایین قائل نمیشویم و تمامی اعضاء گروه را در مقام تعلیم و تربیت و نیز در مرتبه پرورش و تزکیه، تقریبا هم طراز و هم رتبه یکدیگر فرض میکنیم که به این ترتیب، همه اعضای گروه به یکاندازه برای آموختن و تعالی و رشد و کمال و معرفت در خود احساس نیاز خواهند کرد. چنانچه در این باره، در آموزههای دینی میخوانیم که در صدر اسلام نیز، گاهی وقتی فردی به دنبال رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در مسجد میآمد، قبل از اینکه اصحاب، ایشان را معرفی کنند، خودش از ترتیب نشستن افراد نمیتوانست حضرت را بشناسد، که این امر، حاکی از نشستن حلقهای افراد در آن جلسات میباشد. 2) دوم آنکه در نظام نشستن حلقهای و دایره وار، همه اعضای گروه در مباحث شرکت داده میشوند و ترس و واهمه احتمالی افراد خجالتی و کم رو برای سخن گفتن و ابراز عقیده، در فضای صمیمی و بدور از هر گونه تکلف حلقه تربیتی، از بین خواهد رفت و بر این اساس تمامی حاضران فرصت حضور در حلقه را به منظور رشد و ارتقاء دانش و بصیرت خود مغتنم میشمارند. 3) و بالاخره سوم آنکه در نظام حلقهای، برای مربی که نقش مبلغ یا همان پیام رسان دینی را ایفا میکند، امکان بهره برداری از اثرگذارترین شیوهی تبلیغ و آموزش، یعنی همان تبلیغ چهره به چهره، سینه به سینه یا به تعبیر روایات اسلامی بالمشافهه فراهم میگردد. 6- هدف از شجره طیبه صالحین (طرح صالحین) تربیت انسان مومن، بصیر، مجاهد، فعال، انقلابی و دارای موضع از اهداف اصلی و اساسی شجره طیبه صالحین است. صالحین در واقع، بمنزله هموار کردن مسیر ظهور امام عصر (عج) ، کادرسازی دوباره برای انقلاب و نیز جریانسازی فرهنگی در کشور، با هدف غالب شدن رویکرد فرهنگی در تشکلهای فرهنگی، دینی است. شجره طیبه صالحین، به معنای اخص، در صدد راهاندازی حلقههای تربیتی در مسجد، با هدف ایجاد یا تغییر رفتار در مخاطبان، مبتنی بر مکتب تربیتی اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) میباشد، اما صالحین به معنای عام، به فعال سازی، رونق و احیای مساجد شیعه در آخر الزمان میاندیشد. تربیت انسان مومن، بصیر، مجاهد، فعال، انقلابی و دارای موضع از اهداف اصلی و اساسی شجره طیبه صالحین است. صالحین در واقع، بمنزله هموار کردن مسیر ظهور امام عصر (عج) ، کادرسازی دوباره برای انقلاب و نیز جریانسازی فرهنگی در کشور، با هدف غالب شدن رویکرد فرهنگی در تشکلهای فرهنگی، دینی است. از این رو، اجرای صالحین و یاری رساندن به مجریان و طراحان این طرح عظیم و ارزشمند به مثابه همراهی کردن در پایه گذاری سنت حسنهای است درست هم وزن تلاش ارزشمند شهیدان گرانقدر رجایی و باهنر، در زمینه راهاندازی امور تربیتی و دبیری پرورشی در نهاد آموزش و پرورش. اکنون برای اثبات این ادعا که گفته شد تنها با اندکی مجاهدت و سختکوشی با باورمندی و توکل به خدا میتوان جریان صالحین را در مساجد کشور به جریان فرهنگی غالب تبدیل کرد، به ذکر شاهد مثالی در این خصوص میپردازم که موضوع قدری ملموستر شود. همانگونه که طی دو دهه گذشته، تکثیر هیئتهای مذهبی از نوع خانگی و کوچک، به شکل خودجوش و مردمی، در جای جای این کشور تبدیل به یک جریان فراگیر شد و کار به جایی رسیده که اینک، مروجان و مبلغان کار هیئتی از آن با عنوان "هیئتی شدن" در مقابل "مسجدی شدن" یاد میکنند، حال نیز میتوان با برنامه ریزی مناسب و جلوگیری از انحرافهای احتمالی در مسیر حرکت صالحین، در کمتر از یک دهه، به همین ترتیب، مساجد و هویت بخشی فرهنگی تربیتی به آن را نیز در سرتاسر این مرز و بوم، به جریان غالب فرهنگی کشور تبدیل کرد، البته به شرط آنکه ابتدا برای این کار نیروهای زبده و متخصص لازم را تربیت کنیم و سپس فضای انگیزشی مناسب برای انجام این مهم را در کشور تا حدودی رقم بزنیم. رهنمودها و مبانی طرح صالحین از دیدگاه مقام معظم رهبری ایمان کمتر در کلاس بدست می آید ، بیشتر در جلسات موعظه ، در برخورد خوب و بیشتر از همه در رفتار ما و در سوق دادن آنها به نماز ، عبادت ، ذکر ، تضرّع و توسّل بدست می آید. جوانها ، از معارف بلندی که جزء بهترین آنها ( آثار شهید مطهری ) است ، حتماً استفاده کنید. مجموعه فکری درست بکنید ، از آدمهای مطمئن ( یک مجموعه اندیشه روز ). بهره گیری از نیروهای عاطفی در کنار فعالیت عقلی. جوان اول باید احساس مسئولیت کند ، مثل پر کاهی در امواج حوادث نباشد. ای بسا با تشکیل کلاس ، معلومات فرد را از دین بالا می بریم ، در حالیکه ایمان او بیشتر نشده است ؛ باید معلومات دینی هم بالا برود. باید آنچنان خود را بسازید که مثل شمعی پروانه ها را به دور خود جمع کنید. می تواند محور باشد ، انسانهایی را به خود جلب کند ، بیست نفر را به دور خود جلب کند. انسان برجسته در میدان رزم دارای بنیّه قویّ فرهنگی ، خودجوش در عرصه سیاست ، توانا در تبلیغ دین ، باید اینگونه افراد درست کنید . وَلَقَد کَتَبنَا فِی الزَّبُورِ مِن بَعدِ الذِّکرِ أنَّ الأرضَ یَرِثُهَا عِبَادِیَ الصَّالِحُونَ به منظور تقویت ایمان و معرفت بسیجیان در پایگاههای بسیج و پرورش استعدادهای جوان ، تربیت نیروی کادر در عرصه های مختلف ، مرحله اول این طرح در پایگاههای مساجد و محلات بوسیله سه عنصر اصلی ( امام جماعت مسجد ، فرمانده پایگاه و مربیان تربیتی ) برای بسیجیان به اجرا در میآید و پس از اصلاح و بازنگری و تطبیق آن با وضعیت اقشار در آن مجموعه ها به تدریج پیاده سازی می شود . معرفی طرح صالـحین طرح صالحین بر مبنای ارزشهای اسلامی در سراسر پایگاههای مقاومت در سطح کشور برگزار میشود طرح صالحین باید پایگاههای بسیج را تبدیل به دانشگاه کند و یادگیرنده و یاددهنده خوبی برای جوانان باشد. اجرای این طرح ، باورهای دینی جوانان و نوجوانان را سرعت میدهد و در این طرح به نکات عمیق و کاملاً تربیتی، آن هم از نوع آموزشی باید توجه ویژه شود. فعالیتهایی که مربی طرح صالحین پایگاه انجام میدهد غیر ساعات کلاس درسی است و کار اصلی این طرح ، تربیت جوانان و نوجوانان بر طبق ارزشها و بینشهای اسلامی است . محتوای این طرح که همان تربیت جوانان است ، کار سادهای نیست یعنی مربی باید انسانی ویژه و کاردان و دارای بینش اسلامی بسیار غنی باشد . اگر میخواهیم جوانانی ارزشمند تربیت کنیم باید مربی دارای الگوهای رفتاری مناسب با شرایط دینی و مذهبی در این عرصه تربیت کنیم تا در بین جوانان تأثیر گذار باشد . در این طرح جوانانی را برای آینده انقلاب اسلامی تربیت خواهیم کرد که انسانهایی سطحینگر نباشند بلکه محور تأثیرگذاری در کشور باشند . مسئول طرح صالحین پایگاهها باید کارشناس مباحث تربیتی و اسلامی بوده و بینش اسلامی آن از اعضای سایر پایگاهها بیشتر باشد ؛ مربیان این طرح باید انسانسازی را در پایگاهها نهادینه کنند و انسانهایی ویژه و نخبه باشند . کیفیت کار بسیج در مساجد و پایگاههای بسیج باید ارتقا داده شود تا در کشور انقلاب فرهنگی طبق ارزشهای دینی و اسلامی ایجاد شود . اجرای طرح صالحین مقابله با تهدیدات نرم دشمن است و بسیجیان باید بیشتر از گذشته در این طرح از خود مایه بگذارند . فرماندهان پایگاه باید به شکل جدی وارد این عرصه شوند و در طرح صالحین فعالیت کرده و استعدادهای نیروی جوان را در پایگاهها شناسایی کنند نکات مهم راهنمای سرگروه مخصوص مربیان و سرگروه های حلقه ی صالحین ارکان گروه تربیتی صالحین مربی : فردی که به امورات تربیتی , بصیرتی , معرفتی جهت رشد و تعالی اعضا ی گروه تسلط لازم داشته باشد. مسئول گروه : به فردی اطلاق می شود که مدیریت اجرای گروه را بر عهده دارد . اعضای گروه : تعداد محدود و معینی از افراد همسطح از لحاظ جنسی,تحصیلات, و ... تذکر ١- اولویت دارد که مربی و مسئول گروه یک نفر باشد ۲- در یک مجموعه وجود یک مربی ضرورت دارد ۳- چند گروه می نواند زیر نظر یک مربی فعالیت داشته باشد تشریح مختصر شجره ی طیبه صالحین اجرا با تشکیل حلقه های تربیتی به تعداد ١۵ تا ۲١ نفر شکل گیرد که یک نفر مربی مطالب مربوط به مسائل تربیتی و سایر موضوعات روز مبتلابه افراد ارائه می دهد . مباحث به صورت مباحثه ی طرفین پیش می رود و افراد هر سوالی داشته باشند از استاد یا مربی می پرسند و پاسخ خود را در یک فضای دوستانه و صمیمی دریافت می کنند و در نهایت با راهنمایی استاد یا مربی مطالب جمع بندی می شوند . مهمترین رکن طرح ارتباط مربی و استاد با اعضا ی گروه بصورت یک حلقه ی متصل در فضای خارج از جلسه می باشد و در این صورت است که حلقه ی تربیتی معنی و مفهوم پیدا می کند . بهترین حلقه تربیتی آن است که مربی در هر شرایط بتواند با گروه به سهولت در ارتباط باشد و با آن ها ارتباط معنوی و عاطفی داشته و کار های تربیتی خود را دنبال کند . ساختار جلسات حلقه های تربیتی شجره طیبه صالحین : الف ) مقدمات جلسه ,ب)اداره ی جلسه الف ) مقدمات جلسه : ١- سطح بندی حلقه ها : لازم است اعضا با توجه به ( جنیست,سن,تحصیلات) سطح بندی شوند ۲- نام گذاری حلقه : هر یک از حلقه های تربیتی باید نام یک از شهدا – مسجد-.. نام گذاری کنند ۳- تعیین زمان تشکیل جلسات : بهترین زمان قبل یا بعد از نماز مغرب و عشاء خواهد بود که مصادف با نماز جماعت نیز باشد و این می تواند در پیشرفت تربیتی و معرفتی افراد بسیار موثر باشد . ۴- مدت برگزاری جلسات : لازم است یک ساعت تعیین گردد این مدت با توجه به برنامه ها و موضوعات و شرایط می تواند تغییر کند ۵-مکان تشکیل جلسات : مکان تشکیل جلستا مسجد یا نماز خانه خواهد بود و در صورت امکان می تواند در مکان هایی مثل امام زادگان یا مکان های تفریحی و فرهنگی نیز برگزار شود . ب ) اداره ی جلسات ١- برنامه های ثابت ۲- برنامه های متناسب با موضوع جلسه برنامه های ثابت : حدود ۲۰ الی ۳۰ دقیقه از وقت جلسه به برنامه های ثابت اختصاص خواهد یافت ١- انجام حضور و غیاب ۲- قرائت قرآن و ذکر نکته تفسیری : یکی از اعضا قرائت کرده و بقیه تکرار کنند و یک موضوع نیز از آن سوره انتخاب و تفسیر می شود ۳- طرح حدیث : یک حدیث را انتخاب کرده و نکات تربیتی واخلاقی آنرا توضیح دهید ۴- طرح مسئله ی شرعی ۵- بیانات ولایت : رصد سخنان مقام معظم رهبری و طرح نکات و شاخص های مطرح شده در آن . * شنبه هر هفته آخرین مواضع مقام ولایت بصورت محور بندی شده از طریق پایگاه های اطلاع رسانی در دسترس است در سایت مقام معظم رهبری رهبری به آدرس در دسترس می باشد . ۶- پیام کوتاهی از وصیت نامه , سیره یا خاطره ی شهداءwww. Khamenei.ir برنامه های متناسب با موضوع جلسه : ١ – طرح موضوع جلسه ۲- مرور جلسات گذشته ۳- تفصیل موضوع جلسه ۴- نتیجه گیری ۵- ذکر دعا * " ( می توان برای رفع خستگی مسابقات علمی – تقویت حافظه – طرح چند لطیفه ) " جمع بندی کلی هدف : تعالی معنوی توام با رشد ایمان آگاهانه و بصیرت بسیجیان منظور : تعلیم و تربیت مدیران و مربیان شایسته و کار آمد در عرصه های مختلف تربیتی , فرهنگی , تقویت باور های دینی و توسعه اخلاق و رفتار های اسلامی در میان آحاد بسیجیان خروجی : ١- تبدیل پایگاه به کانون تعلیم و تربیت ۲- تقویت فعلیت و هدایت خلاقیتها و استعداد های بسیجیان در ابعاد مختلف ۳- اعتماد بیشتر مردم و خانواده ها به بسیج با توجه به رشد اخلاقی و معنوعی اعضای پایگاه ها ۴- تربیت مدیران کارامد برای پایگاه ۵- فراهم کردن زمینه تحقق بسیج کیفی در پایگاه های مقاومت مستعد و نمونه ۶- ارتقاء شان و منزلت بسیج و بسیجیان ۷- اصلاح رفتار ها و رفتار سازی مطلوب در بین بسیجیان ۸- ایجاد و تقویت روحیه ی مطالعه و کتاب خوانی ۹- ایجاد بستر مناسب تربیتی جهت رشد و تعالی ایمان و معنویت بسیجیان چگونه آداب معاشرت متربیان را با سرگروه و بزرگترها اصلاح کنیم؟ یکی از شیوههای مناسب برای این مهم، اصلاح انگیزههای متربیان است؛ برای این مهم، موارد زیر توصیه میشود: ابتدا باید ارزش و اهمیت و جایگاه بزرگترها و سرگروه و مربی را برای آنها بگویید، البته نه با زبان سخنرانی خشک، بلکه با روشهای جذّاب و نوین؛ مانند شعر، فیلم، نمایش و... و پس از آنکه ارزش و جایگاه آنها بهخوبی برای آنها جا افتاد، از خود آنها بخواهید بگویند کسی که در چنین جایگاهی قرار دارد چه برخوردی باید با او کرد؛ یعنی وقتی شما انگیزه را با روشهای خوب اصلاح کنید، خودبهخود نتیجه مطلوب شما أخذ خواهد شد. از شیوههای دیگر، نشان دادن نتیجههای بد این نوع برخورد است؛ مثلاً شما با اجرای یک تئاتر یا نمایش و... عاقبت امر یک متربی که با مسئول گروه یا دیگران برخورد خوبی نداشته است را برای آنها نشان دهید. در کنار همه اینها درخواست امربهمعروف و نهیازمنکر درون حلقه خودشان خیلی اثرگذار است؛ بدین صورت که مثلاً هر کسی امروز با مربی حلقه یا با دوست و بزرگترش برخورد بدی داشته است، همه در حلقه با او به گونهای دیگر برخورد کنند تا متوجه رفتار زشت خود شود. راه دیگر آن است که مسأله را بهصورت کلی و به عنوان یک موضوع در حلقه مطرح کنید و از متربیان بخواهید برای حل این مسأله چه راهکارهایی پیشنهاد میکنند و چه تجربههایی دارند که اگر زمانی اشتباهاً برخورد مناسبی با کسی نداشتند، چگونه توانستهاند آن را جبران کنند و چه خاطره لذّتبخش و بهیادماندنیای از لحظات جبران اشتباهات خود در رابطه با دیگران دارند. بیان خاطراتی از خود و یا دیگران در جنبه مثبت یا منفی و نتایجی که بر آن متفرّع شده است بدون اینکه بحث غیبت و گناه دیگری مطرح شود، به صورت کلّی و یا حتّی حذف اسم و مشخّصات و همچنین نقل قصّههایی که از انبیا و معصومین علیهمالسّلام و بزرگان و عموم مردم تأثیرگذار باشد. نقل روایاتی و یا آیاتی در ضمن قصّهها و خاطرات و حتی نقل اشعار و تمثیلات جمعآوری شده در این زمینه در مناسبت خاص هر کدام تأثیر خود را دارد. البته لزومی ندارد که همۀ راهکارها بهکار رود، بلکه هر کدام زمینهاش باشد و مناسبتر باشد. البته در کنار همۀ اینها رفتار عملی بزرگترها و سرگروه است که بیشترین تأثیر را دارد. توجیه نوجوانان در عدم استفاده از سایت هایی مثل facebook گاهی اعضای حلقه نوجوانان به سایت هایی مانند facebook اعتیاد پیدا کرده اند و به محض اینکه در این رابطه بحث می شود موضع گیری کرده و می گویند:ما از این سایت استفاده بد نمی کنیم چگونه می توان آنها را در این رایطه توجیه نمود؟ ابتدا باید این باور را که ما در حال جنگ هستیم، در آنها تقویت کنید؛ باید خودشان را در فضای جنگ احساس کنند و باید متوجه بشوند که در جنگ، دشمن از هر راهی که از دستش برآید، وارد میشود و اقدام میکند و هیچ رحم و مروّتی ندارد. حال اگر این اتفاق بیفتد، خود این نوجوانان، با دقّت بالاتر و نگاه واقعبینانهتر به قضیه نگاه میکنند و به قول معروف، «با گارد آماده» جلو میروند که در این صورت، خود به خود، خیلی از سؤالات در ذهنشان ایجاد میشود و حتی جواب خیلی از آنها را متوجه میشوند. اینجا بهترین روش، استفاده از رهنمودهای مقام معظم رهبری مدّظلّهالعالی و نظرات ایشان در این زمینه است که واقعاً به دل مینشیند؛ به عنوان مثال ایشان چند سال قبل، ماجرای ناتوی فرهنگی را مطرح کردند و فرمودند: «من اخیراً گزارشى از تشکیلِ «ناتوى فرهنگى» را خواندم. یعنى در مقابل پیمان ناتو که آمریکاییها در اروپا به عنوان مقابلة با شوروى سابق یک مجموعه مقتدر نظامى بهوجود آوردند، اما براى سرکوب هر صداى معارض (مخالف) با خودشان در منطقه خاور میانه و آسیا و...، از آن استفاده مىکردند، حالا یک ناتوى فرهنگى هم به وجود آوردهاند. این، بسیار چیز خطرناکى است. البته حالا هم نیست، سالهاست که این اتفاق افتاده است. مجموعه زنجیره به هم پیوسته رسانههاى گوناگون ـ که حالا اینترنت هم داخلش شده است و ماهوارهها و تلویزیونها و رادیوها ـ در جهت مشخصى حرکت مىکنند، تا سررشته تحولات جوامع را به عهده بگیرند». (بیانات مقام معظّم رهبری مدّظلّهالعالی در دیدار دانشگاهیان سمنان ـ 18/08/1385) همانطور که میبینید، ایشان در نگاهی جامع، همه این موارد را یک زنجیره به هم پیوسته معرفی میکند، پس نوجوانان باید متوجه بشوند که هدف دشمن از این کار، منهدم کردن هسته مقاومت درونی آنها است تا بتواند با زحمت کمتری اهداف استعماری و اشغالگرانه خود را محقّق کند. باید برای آنها بیان شود که سنگرهایی که در این جنگ تسخیر میشوند، دلها، اندیشهها و خواستههای ملتها، مخصوصاً نوجوانان و جوانان است. بعد از بیان هدف دشمن، باید به ابزارهای دشمن در این جنگ پرداخت. البته معمولاً بیان مستقیم این اهداف و ابزار از جانب سرگروه، با موضعگیری اعضای حلقه مواجه میشود، بنابراین راهکار توجیه کردن آنها این است که از خود بچهها بخواهیم که در فضای حلقه روی آن بحث کنند و هر شخصی نظرات خود را بگوید و دیگران نقد کنند و حتی شاید در این مورد لازم باشد شما به عنوان سرگروه، از بچهها بخواهید که فواید اینترنت و فیسبوک را بگویند و در واقع برای جلوگیری از حساسیّتزایی، اینطور بحث را آغاز کنید که مطمئناً در ادامه کار، خودشان مجبور میشوند که در مقابل نظرات یکدیگر موضعگیری کرده و نقّادی کنند و یکدیگر را به چالش بکشند. برای داغ شدن بازار بحث، اگر لازم بود و میتوانستید، در انتها به حل مسأله مبادرت ورزید، حتی سرگروه میتواند در دفاع از طرفدارانِ این قضیه سخن بگوید؛ مثلاً طوری سخن بگوید که غیرت باقی افراد را تحریک کند، البته این تسلّط خاصی را میطلبد که به هر کسی پیشنهاد نمیشود. شاید لازم باشد چنین بحثی را طی چند جلسه در حلقه ادامه دهید؛ یعنی در پایان هر جلسه به آنها بگویید که بروند و بیشتر در مورد آن فکر، مشورت و مطالعه کنند و برای جلسه بعد با دست پر در بحث حاضر شوند. لازم به ذکر است که این بحث، در نهایت باید بدین صورت جمعبندی شود که "انسان به خاطر چیدن یک گل زیبا که لب یک دره عمیق روییده است، جان خودش را به خطر نمیاندازد، پس فواید و خوبیهای این مورد هم در مقابل خطرات و مضرات فراوان و جبرانناپذیر آن، نباید باعث شود که از آن استفاده کنیم". شما میتوانید در لابهلای بحث، از کلام مقام معظّم رهبری مدّظلّهالعالی در این زمینه استفاده کنید و بهطور نامحسوس و بعضاً محسوس برای آنها بیان کنید. بعد از این مرحله که همه یا اکثریت آنها نسبت به مضرات و آفتهای این قضیه توجیه شدند، باید با برنامهریزی و کار مستمر سعی کنند که آرامآرام مراجعه به آن را کمتر کنند. استفاده از ظرفیت خانواده در این مرحله بسیار کمک کار خواهد بود. البته در مقابل ترک و یا کم کردن استفاده از فیسبوک، میتوانید به متربّیان تحقیقها و مطالبی که هم جالب و جذّاب باشد و هم استفاده از سایتهای اسلامی کنترلشده را به دنبال داشته باشد و سبب آشنایی با آنها شود را پیشنهاد کنید. اثبات وجود امام مهدی(عج) (نمونه طرح بحث در حلقه ها نمونه طرح بحث در حلقه ها این اصل که مهدى (عج) رهبر موعود و منجى عالم بشریت است به صورت عام در احادیث نبوى، و به صورت خاص در روایات ائمه اهل بیت (ع) آمده است. در این روایات، مسأله به گونه ای مورد تأکید قرارگرفته که جاى هیچگونه شکى باقى نمی گذارد و چهارصد حدیث فقط از طریق اهل سنت شمارش شده که به ضمیمه روایات شیعه به بیش از شش هزار روایت مى رسد و چنین آمارى بسیار بالاست. در مورد خیلى از مسائل بدیهى اسلام که مسلمانان به آن معتقدند، این همه روایت وارد نشده است. اما تجسّم این اندیشه در وجود امام دوازدهم (ع) هم دلایل کافى دارد که کاملاً اقناع کننده است. این دلایل را مى توان در دو دلیل نقلى و تجربی، خلاصه کرد؛ دلیل نقلى، وجود امام موعود را اثبات می کند و دلیل تجربی، ثابت می کند که مهدى (ع) یک اسطوره و یک فرضیه نیست، بلکه حقیقتى است که وجود او در تاریخ لمس شده است. اما دلیل نقلی صدها روایت و حدیث از پیامبر اکرم (ص) و ائمه اهل بیت (ع) رسیده است که می گوید مهدى موعود داراى این خصوصیات است: از اهل بیت (ع) است، از فرزندان فاطمه (س) است، از نسل حسین (ع) و نهمین فرزند آن حضرت است. و روایاتى که می گوید جانشینان پیامبر (ص) دوازده نفر مى باشند. این روایات، مهدى موعود را در شخص امام دوازدهم، منحصر و معین می کنند و با اینکه ائمه (ع) براى حفظ آن حضرت از ترور و قتل سعى داشتند مسأله در سطح عمومى مطرح نشود، در عین حال روایات زیادى در این زمینه وارد شده است. البته زیادى روایت به تنهایى نمى تواند مقبولیت آن را برساند، بلکه در اینجا قرینه و گواه خاصى وجود دارد که دلیل بر صحت این روایات است. در حدیث شریف نبوى، سخن از امامان، جانشینان، امیران و سخن از دوازده تن آمده است. متن احادیث، مختلف است؛ در بعضى دوازده امام و در بعضى دوازده خلیفه و در بعضى دیگر دوازده امیر، ذکر شده است. بعضى از مؤلّفان، این احادیث را بیش از 270 شمارش کرده اند که همگى از کتاب های معتبر شیعه و سنى؛ از قبیل: صحیح بخارى، صحیح مسلم، سنن ترمذى، سنن ابوداود، مسند احمد و مستدرک حاکم نقل شده است. اما دلیل تجربی، تجربه اى که مدت زمان 70 سال گروهى از مردم با آن زندگى کردند، یعنى «غیبت صغرى». غیبت صغرى برگزارشد تا مردم به تدریج با غیبت خو بگیرند و خود را براساس آن بسازند. امام از دیده ها پنهان بود ولى از طریق وکیلان و یاران مورد وثوق (نواب اربعه) با مردم ارتباط داشت. در این مدت، چهار تن از پاک ترین و باتقواترین مؤمنان، نیابت و جانشینى آن حضرت را برعهده داشتند و در مدت 70 سال واسطه میان او و مردم بوده اند و هیچ کسى در هیچ زمینه اى خطایى از آنان ندیده و نشنیده است. آیا تصور می کنید امکان داشته باشد یک دروغ، 70 سال دوام بیاورد و چهار نفر با هماهنگى کامل و یکصدا، یک نقش را بازى کنند؟ آنان با رفتار صمیمانه خود چنان در مردم ایجاد اطمینان کرده بودند که همه به گفتار و کردار آنان ایمان داشتند. آیا مى شود این چهار تن به گونه ای نقش بازى کنند که هیچکس به حقیقت پى نبرد، در حالى که این افراد، هیچ رابطه خاصى با هم نداشته اند تا بگوییم در این قضیه تبانى کرده بودند. از قدیم گفته اند: طناب دروغ، کوتاه است. امکان ندارد یک دروغ بتواند بدین شکل دوام بیاورد و در تمام این مدت و با همه بده و بستان ها و روابط مختلف موضوع کشف نگردد و همه به درستى آن ایمان داشته باشند. بدینسان درمى یابیم که پدیده غیبت صغرى مى تواند به عنوان یک آزموده علمى، دلیل بر واقعیت خارجى یک موضوع باشد و آن وجود، زندگى و سپس غیبت حضرت مهدى (ع) است. آن حضرت پس از غیبت صغرى، خود اعلان کرده است که در پرده غیبت کبرى خواهد رفت واز نظرها پنهان خواهد گشت و هیچکسى او را نخواهد دید. راههای جذب جوانان به مسجد و دین برای جذب جوانان به دین و مسجد که نماد دین و دینداری است، مهم ترین و کلیدی ترین راه، ایجاد ارتباط عاطفى بین مسجد و جوان است. توضیح آنکه: جوان، موجودى است عاطفى، زودرنج و شکننده. اگر با جوانان با صداقت و احترام برخورد شود، به سهولت مى توان در این دوره از حیات در عمق دل و صفاى قلب او نفوذ کرد. پیامبر اکرم (ص) توصیه فرموده اند: «بر شما باد به جوانان که قلب آنان رقیق تر و آماده پذیرش خیر است. وقتى خداوند مرا براى انذار و بشارت مردم مبعوث کرد، سالخورده ها با من مخالفت کردند، امّا جوانان با من پیمان بستند». توجه: لازم نیست شعائر دینى و تکالیف شرعى را بر جوانان تحمیل کرد که این کار عکس العمل منفى دارد؛ بلکه کافى است کانون مذهبى را به صورت جذاب، عرضه نمود و فضاى صمیمى و خوشایندى را فراهم کرد و در کنار هدایت، بر همدلى تأکید ورزید. براى توفیق در ارتباط بین مسجد و جوان باید به همدلى برسیم. وقتى جوان احساس کند تنها از او گوش انتظار داریم چیزى به نام پذیرش اتفاق نمی افتد. همدلى نیازمند چند مسأله است: 1. درک جوان: واقعیت آن است که دوره جوانى اقتضائات خاص خود را دارد. جوانان به دلیل ناپختگى، کم تجربگى، احساسات شدید و مشکلات بلوغ به طور طبیعى، خطاپذیرند و از طرفى روحیه استقلال طلبى و ستیزه جویى، زمینه چالشها و تضادها را در میان این قشر و بزرگترها به وجود مى آورد. نحوه برخورد با مسائل جوانان بسیار ظریف و حساس مى باشد، بسیارى از دست اندرکاران کانون هاى دینى و مساجد، بدون توجه کافى به واقعیات دوران نوجوانى و جوانى و مشکلات ویژه آنان، اقدام به واکنش هاى تند و افراطى مى کنند و چه بسا یک یا دو برخورد نسنجیده و ناصواب، براى همیشه جوانان را از مساجد و عرصه تربیت دینى دورگرداند. 2. انعطاف پذیرى: همدلى بدون انعطاف پذیرى ممکن نیست. جوان به حکم جوان بودن، در معرض خطا و لغزش است. از این رو امام على (ع) مى فرماید: «جهل الشباب معذور و علمه محقور؛ نادانى جوان غیرقابل ملامت و علم او محدود واندک است» خداوند به پیامبر رحمتش مى فرماید: «وَ لَوْ کُنْتَ فَظًّا غَلِیظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِک؛ اگر سخت دل و ترش روى بودى همه از تو دور تو پراکنده مى شدند» 3. زیبا سازى مساجد: یکى از راههاى استحکام پیوند جوانان با مساجد، زیبا ساختن مساجد و کانون هاى دینى است. مساجد از همان سردر تا درون مسجد (صحن، محراب، فضا، دیوارها و غیره) باید آراسته و پیراسته و جوان پسند باشد و از جاذبه هاى هنرى و علمى در پیشانى مسجد استفاده شود. پاکیزگى، طراوت و زیبایى مسجد، در جذب جوانان بسیار مؤثر است. 4. فعال کردن مساجد: براى حضور جوانان در مساجد، لازم است، مساجد را از انحصار به نماز، خارج کرد، جوان عنصرى فعال و پرشور است و به دنبال کانونى فراگیر و خودجوش مى باشد. اگر امکانات هنرى، ورزشى، نمایشى، کتابخانه و... در کنار مسجد به عنوان جزئى از پیکره مسجد محسوب شود، جوانان به مسجد راغب تر خواهند شد. 5. بهبود شیوه هاى پیام رسانى دینى: متأسفانه در روشهاى تبلیغى و جذب جوانان، بیشتر از روشهاى کلیشه اى و تکرارى و به صورت مستقیم استفاده مى کنیم و همین امر در بى علاقگى و گریز جوانان از نماز جواعت مؤثر بوده است. بى شک، منبر و وعظ و خطابه یکى از شیوههاى اصیل و مؤثر تبلیغ دینى است ولى آیا این روش، در همه جا و براى همه اقشار جامعه مفید است؟ آیا ائمه جماعات مساجد به غیر از سخنرانى، روش دیگرى را آزمودهاند؟ باتوجه به تجارب سودمند مبلغان در سالهاى اخیر، در به کارگیرى گفتگوى مستقیم دو نفرى و به اصطلاح تبلیغ چهره به چهره و رفیق شدن و احساس همدردى کردن با نسل جوان، وقت آن رسیده که در سطح وسیع از این تجربه ارزشمند استفاده گردد و ائمه جماعات مساجد، با اتخاذ روش ابتکارى خود، مجالس را در خانه ها به صورت پرسش و پاسخ و هدایت غیر مستقیم برگزار نمایند. یکى از رموز موفقیت روحانیون در جبهه هاى حق علیه باطل در سالهاى دفاع مقدس در همین امر نهفته بود. روحانى با رزمندگان نشست و برخاست داشت، در کنار آنها غذا مى خورد، استراحت مى کرد، در غم و شادى هاى آنان شریک بود و از میهن اسلامى دفاع مى نمود و در وقت نماز، به عبادت مى پرداخت، از این رو رزمندگان به محض شنیدن صداى اذان با رغبت و عشق به نمازخانه ها روى مى آوردند. 6. عمل گرایى: رابطه جوان با مسجد تا حد زیادى بستگى به نوع برخورد و رفتار امام جماعت و الگوهاى جامعه و دیگر مسجدی ها دارد. جوانان، حسّاس و زودشکن هستند. رؤیت فاصله میان گفتن و بودن در جامعه، زمینه گریز جوانان را فراهم مى کند. آنها کمتر مى توانند به تحلیل عمیق بپردازند، از این رو زود قضاوت و حکم صادر مى کنند. 7. پاسخ گویى به پرسش هاى دینى جوانان: یکى از راههاى استحکام پیوند میان مسجد و جوان، رفع نیاز فکرى و معنوى جوانان مى باشد. جوانان، ذهن خلاق و جستجو گرى دارند و همواره به دنبال کشف حقیقت و حل مسائل و پاسخگویى به شبهات اند. علاوه بر آن امروز شبهه افکنى در حوزه فرهنگ دینى یکى از پر خطرترین جلوه هاى تهاجم فرهنگى در عرصه تربیت دینى است. اگر جوان احساس کند که مسجد محلى براى پاسخگویى به سؤالات اوست و در آن شخصیت ارزشمند و فرهیخته اى است که درد او را درک مى کند، خواه ناخواه به سمت و سوى او متمایل مى گردد و دیگران را نیز با خود همراه مى سازد. نکته: حضور شخصیتهای موجّه و محبوب جوانان در مسجد می تواند ابزار خوبی برای جذب جوان باشد. حضور سخنرانان با شیوه های تبلیغی نوین و شخصیت علمی قوی نقش بسزایی در تمایل جوان به سمت مسجد دارد. در ضمن باید جوانان عزیز را دسته بندی کرد، در بین آنان دسته های زیادی هستند که خود، جذب مسجدند و حتی از بسیاری از اهل مسجد، مسجدی ترند و دسته های دیگری از جوانان هستند که متمایل هستند، ولی یک رابطه ساده می تواند آنها را جذب کند و این رابطه ساده گاهی از برنامه های مسجد، امام جماعت، مسجدهای دیگر بالخصوص، جوانان مرتبط با مسجد می تواند منشأ بگیرد و این دسته از جوانان هم جذب شوند. اگر به صور دقیق برای تثبیت جوانانی که اهل مسجد هستند سعی شود و پس از آن از این جوانان تثبیت شده برای جذب دسته های مختلف جوانان که در طبقات مختلفی از قرب و بعد به مسجد قرار دارند و استفاده از نظرات و مشاوره ها و ارتباطات آنها شود، بعضی از دسته های بعدی هم به راحتی جذب می شوند و اگر بالخصوص روی جوانانی که عنوان محوری در بین جوانان دیگر دارند، وقت زیادی صرف شود، با جذب یکی از آنان، خودبه خود عده ی دیگری به واسطه ی ارتباط با او یک قدم به مسجد نزدیک تر می شوند. در هر حال، با طبقه بندی جوانان عزیز در دسته های مختلف و برنامه مخصوص برای هر طبقه و استفاده از خود آنان در هر مرتبه، عدّه ی زیادی جوان را می توان با مسجد آشتی داد. نکته کلیدی برای آغاز راه آشتی جوانان با مسجد، تثبیت و فعّال کردن جوانانی است که الآن با مسجد ارتباط دارند و سپس برای طبقات بعدی برنامه ریزی کردن از جمله به واسطه آنان می باشد. متاسفانه در بین حلقه مقطع متوسطه، عدهای گرفتار ارتباط ناسالم با جنس مخالف هستند وظیفه سرگروه چیست؟ مسلماً در خصوص شیوع نابهنجاریها و انحرافات ، باید توجه داشت که"پیشگیری" از "درمان" آسانتر است ، و از آن جایی که ضعف ایمان و غفلت از خداوند ریشه چنین رفتارهایی محسوب میشوند، لذا باید در جهت تقویت معنویت فضایل انسانی و بهترسازی زمینههای محیطی برآییم و مانع از پیشآمد چنین رفتارهایی بشویم .به گونهای که اشخاص دائماً متوجه انسانیت خویش باشند و کمال انسانیت را در پرورش روح و تعالی اخلاقی روح بدانند نه لهو لعب و سرگرمیهای زود گذر. البته روشها وتکنیکهایی نیز میتواند در پیشگیری از بروز چنین رفتارهایی مؤثر باشد، از جمله آموزش و تربیت صحیح جنسی، تأمین نیازهای عاطفی و روانی، غلبه بر عوامل انحراف و فراهم سازی شرایط، تقویت نظارت بیرونی با استفاده از استدلالهای منطقی بصورت آرام و بدون پرخاش ، ومهم تر از همه تقویت نظارت درونی به عنوان مؤثرترین و اصولیترین شیوه تربیت اسلامی که همان بازگشت به فطرت و وجدان است. (منبع: برگرفته از مبانی، اصول و روشهای تربیتی جنسی از منظر قرآن و حدیث نوشته علی نقی فقیهی) البته در تمام این روشها ، نقش اساسی و کلیدی را خانوادهها تأمین میکنند ،که این مهم، ضرورت ارتباط مستمر و مؤثر مسجد و خانواده را ایجاب میکند. اما برای درمان این مشکل باید توجه داشت که موضوع را بگونهای مطرح کنید، که دیگران از گرفتاری این عده به این انحرافات آگاهی پیدا نکنندو خدای ناکرده موجب ریختن آبروی اشخاص نشوید، که خسارتی بس عظیم و گاهی جبران ناپذیر به دنبال خواهد داشت. اینگونه رفتارها را مانع از رضایت خدا معرفی کنید. با رفتار خودتان حیا و عفت را به آنها بیاموزید. از پیامدها و نتایج تلخ این رفتارها سخن گفته و از مضرات و فوائد احتمالی اینگونه ارتباطها فهرستی تهیه کنید، و بین آنها مقایسه کنید که واقعاً کدام یک بر دیگری ترجیح دارد؟ ضررها ویا فوائد احتمالی؟ لازم است از چند نمونه روزنامه و مجله که عاقبت چنین روابطی را ،که غالباً به جرم و جنایت میانجامد ، نشان میدهد کمک بگیرید. اظهار انزجار از عمل قبیح افراد ،و سوق دادن افراد به امور معنوی و فضایل اخلاقی، از دیگر وظایف سرگروه به شمار میآید. از زندگی مردان پاکی بگویید ،که از طرف خداوند مورد عنایت ویژهای قرار گرفتند و در نهایت در تاریخ ماندگار شدند . حتماً میتوان این ارتباط ناسالم را یک نوع امتحان الهی دانست ،که اگر انسان بدان پیروز شود ،قطعا موجبات جلب رضایت الهی ونزول برکات آسمانی را فراهم خواهد آورد. روشهای جذاب سازی حلقه روحیه و علاقه ی سرگروه به علم آموزی و هدایتگری از جمله این نکات، اجازه بدید نکته ای عرض کنم که به خود شخص سرگروه بر می گردد. حالا شاید شما تعجب بکنید بگید خوب جلسه جلسه ای است که برای نوجوان ها یا جوان ها گرفته می شود و باید شما نکته ای را بگید که فی الواقع مسئله ای را در نوجوان برای ما بازگو بکنه. اما من اولین نکته را از خود سرگروه شروع می کنم چرا که اگر شخص سرگروه فاقد یک سری مزایا باشد جلسه او از جذابیت لازم برخوردار نیست. اولین خصوصیتی که در جذبه جلسه شما کمک می کنه اون روحیه ی شماست و علاقه ی شماست نسبت به علم آموزی و هدایت گری. هر چقدر سر گروه نسبت به علم آموزی و هدایتگری مخاطبین دلسوزتر و عاشقانه تر باشه جلسه او مفید فایده تر است. یک سرگروهی که با خستگی و بی حوصلگی و بی رغبتی میاد مطلب را به مخاطب منتقل می کنه مخاطب را هم بی حوصله می کند. اما اون سرگروهی که با حوصله و با عشق به اون ریزه کاری های مسئله هم دقت می کنه و از هیچ نکته ای برای ارتقای کیفیت جلسه دریغ نمی کنه و غفلت نمی کنه، او می تونه یک سرگروه موفق در اداره جلسه باشه. لذا عشق به علم آموزی و هدایتگری یکی از اون نکاتی است که جلسه شما را جذاب می کنه. خلاقیت و ابتکار سرگروه نکته دیگر خلاقیت و ابتکار عمل سرگروه است. سرگروه قبل از جلسه بایستی فضای جلسه، مکان جلسه، زمان برگزاری جلسه را طوری تنظیم بکنه که حالت یکنواختی و بی حوصلگی برای مخاطب را بوجود نیاره. البته این نکته نکته خوبی است، که شما اگر در مسجد جلساتتون را تشکیل می دید یک جایی را مشخص بکنید ویژه گروه خودتون، بگونه ای که وقتی نیرو وارد مسجد می شه چشمش خود به خود به اون سمت بچرخه ناخودآگاه، چون همیشه شما اونجا جلسه را تشکیل می دید. خوب این از نظر روانی تأثیر خوبی را می تونه در نیروی شما بگذاره که پابند جلسات شما بشه. اما این مسئله هم در کنار این موضوع قابل تأمل است، که شما از باب تنوع می توانید جلساتتون را حتی در مکانهای دیگر برگزار بکنید، در یک امامزاده ای، در مزار شهدا، حالا بستگی به اون موضوعی داره که شما مطرح می کنید. یک وقت موضوع شما موضوع آشنایی با سیره شهداست، خوب چقدر زیباست که شما این جلسه را در کنار مزار شهدا برگزار کنید. یا یک وقت موضوع شما موضوعِ توسل است، چه نیکوست این جلسه را در کنار امامزاده ای یا حرم امامی حتی برگزار بکنید. تنوع در مکان اینگونه خلاقیت ها باعث بالا رفتن جذبه کلاس می شه. البته خلاقیتها، محدودیت نداره. سرگروهی ممکنه حتی با استفاده از نقاشی، استفاده از بعضی تصاویر، استفاده از بعضی از فیلمها و خیلی مسائل دیگه جذابیت کلاسش را بالا ببره. این خلاقیت سرگروه، در جذابیت کلاس بسیار مؤثر است. نکته دیگر که جذابیت کلاس را بالا می بره استفاده از وسایل کمک آموزشی است، مثل تخته، مثل اسلاید، مثل ویدئو پروژکشن، مثل بعضی مسائل دیگر. که می تونه براحتی بعضی موضوعات را به تصویر بکشه برای مخاطب و ملموس او بکنه و در حافظه مخاطب انها را ماندگارتر بکنه. تنوع در بیان مسائل از جمله مسائل دیگه تنوع در بیان مسائل است، شما وقتی که می خواهید جلسه تون جلسه جذابی باشه، هیچوقت موضوع تون را در یک قالب خاص دنبال نکنید. قالبهایی که شما می توانید استفاده بکنید و موضوعتون را در آن بگنجانید بسیار متنوع و زیادند، بستگی داره سرگروه چقدر در این موضوع مطالعه و تحقیق و کنکاش کرده باشه. بعنوان مثال برای شما عرض بکنم اگر شما بخواهید موضوع نماز را برای مخاطبتون بیان بکنید و او را تشویق به نماز خواندن بکنید، ممکن است یک جلسه بیاید و این مسئله را مطرح کنید که بله، بچه ها نماز بخوانید این حدیث را داریم این آیه قرآن را داریم و خداحافظ شما. جلسه بعد وقتی می خواهی دوباره این موضوع را بیان بکنی احساس می کنی دیگه مطلبی برای گفتن نداری. اما غافل از اینکه ما باید برای بیان یک موضوع از قالبهای متنوع استفاده بکنیم. یک جلسه شما با استفاده از الگوسازی و الگودهی مسئله نماز را مطرح می کنید. در یک جلسه با استفاده از بیان ثواب نماز و عاقبت نماز خواندن نخواندن، موضوع نماز را برای مخاطب منقح می کنید. در جلسه دیگری با استفاده از سیره شهدا این کار را می کنید، در جلسه دیگری با استفاده از داستان بزرگان ممکن است این کار را بکنید، در جلسه دیگر حتی به صورت عملی، آنها را با طریقه نماز خواندن و کیفیت نماز خواندن آشنا بکنید با طرق مختلف و قالبهای مختلف یک موضوع واحد را شما می توانید به مخاطب منتقل بکنید. این تنوع می تونه جذبه کلاس شما را بالا ببره. استفاده از فنون فن بیان البته غفلت از این مسئله هم نداشته باشیم که بیان و فن بیان سرگروه در جذابیت جلسه بسیار مؤثر است. لذا ان شاءالله فرصتی هم باشه در این موضوع فن بیان کنکاش و تحقیق و پژوهش صورت بگیره. سرگروه با استفاده از فنونی که در فن بیان موجوده و قابل استفاده است اون جذابیت کلاس را بالا ببره. از جمله نکاتی که در این مسئله فن بیان اساتید بیان می کنند این است که شما هیچ وقت مستقیم و اول کار، اول جلسه موضوعتون را رو نکنید، اجازه بدید مخاطب درگیر بشه با اون موضوع و خودش به موضوع جلسه پی ببره. بعنوان مثال خدمت شما عرض بکنم؛ مثلا شما می خواهید شخصیتی را به مخاطب معرفی بکنید. می تونید از همون اول بگید که بچه ها من می خواهم شخصیت شهید بهشتی را به شما معرفی بکنم. می تونید اسم شهید بهشتی را نیاورید. از جمله مسائلی که در فن بیان مطرح می شه همین است. شما می تونید اینگونه بیان کنید که بچه ها من می خواهم شخصیتی را به شما معرفی بکنم که در سن 12 سالگی برای مردم روستا سخنرانی می کرد. در سن نوجوانی آنقدر مردم او را قبول داشتند بعنوان عالم و شخص عاقل که حتی به او اجازه دادند کدخدای روستا را عوض بکند. من شخصی را می خواهم به شما معرفی کنم که هم تحصیلات دانشگاهی داشت هم تحصیلات حوزوی، شخصی را به شما معرفی بکنم که به چند زبان زنده دنیا مسلط بود و خصوصیات دیگر، بعد بگید این شخصیت شهید بهشتی بود. وقتی شما این مقدمه چینی را می کنید خود به خود ذهن مخاطب بیشتر درگیر موضوع می شه که البته خوب این فنون در مسئله فن بیان بسیارند که سرگروه با استفاده از این فنون می تونه براحتی جذبه کلاس را بالا ببرد. تهیه و تنظیم:تربیت اموزش پایگاه امام محمد باقر علیه السلام Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}
طرح صالحیـــن اقدامی محوری، عمــده